Uitdoving van de vrijstelling sociaal passief in het kader van het eenheidsstatuut

Op 1 januari 2014 werd het eenheidsstatuut ingevoerd. Dit statuut bracht de regelgeving rond opzegtermijnen voor arbeiders en bedienden op één lijn. Hierdoor ontstonden langere opzegtermijnen en hogere ontslagkosten.

Om dit te compenseren, besliste de overheid een belastingvrijstelling in te voeren voor ondernemingen die een reserve aanlegden om de ontslagkosten te dekken.

Werkgevers

De vrijstelling geldt voor zelfstandigen, vrije beroepen en vennootschappen. VZW’s die onder de rechtspersonenbelasting vallen, komen niet in aanmerking.

Werknemers

De vrijstelling kon worden toegepast op:

• Alle werknemers die minstens vijf jaar ononderbroken in dienst zijn bij de betreffende werkgever vanaf 1 januari 2014;

• Zowel arbeiders als bedienden, ongeacht de arbeidsregeling;

• Bedrijfsleiders die verloond en tewerkgesteld zijn als werknemer op basis van een arbeidscontract, mits ze aan alle voorwaarden voldoen. Meewerkende echtgenoten komen niet in aanmerking.

Werkgevers konden voor elke werknemer die minstens vijf jaar in dienst was sinds 1 januari 2014 een deel van hun winst en inkomsten aftrekken. De zo aangelegde (boekhoudkundige) reserve is belastingvrij voor alle werknemers, ongeacht hun loon. Deze reserve wordt gebruikt voor de gedeeltelijke financiering van de ontslagkosten van de werknemer.

De vrijstelling van het sociaal passief is tijdelijk. Wanneer een werknemer voor wie de vrijstelling van toepassing is de onderneming verlaat, stopt de belastingvrijstelling. Het totale vrijgestelde bedrag voor die werknemer moet in het boekjaar waarin hij of zij de onderneming verlaat, worden opgeteld bij de winsten en baten.

Als werkgever betaal je dan de belastingen die in voorgaande jaren niet zijn betaald. De opgebouwde reserve kan echter in mindering worden gebracht op de ontslagkosten van de werknemer, die op hun beurt aftrekbaar zijn van de belastbare winst.

Het voordeel voor de werkgever zit in de intrest op de niet-betaalde fiscale last.

Het bedrag van de vrijstelling hangt af van het aantal dienstjaren van de werknemer:

• 3 weken loon per begonnen dienstjaar: voor werknemers vanaf het 6e tot en met het 20e dienstjaar dat na 1 januari 2014 begint;

• 1 week loon per begonnen dienstjaar: voor werknemers vanaf het 21e dienstjaar dat na 1 januari 2014 begint.

Om van deze vrijstelling te genieten, moet bij de aangifte van de inkomstenbelasting van elk belastbaar tijdperk waarvoor de werkgever een vrijstelling wenst, een lijst van in aanmerking komende werknemers worden ingediend bij de administratie via Belcotax-on-web.

Bron: Wet van 18 december 2025 houdende diverse bepalingen (1), Belgisch Staatsblad van 30 december 2025