Nieuwe regels rond rouwverlof en palliatief verlof: wat verandert er?

Wat is rouwverlof?

Rouwverlof, ook bekend als klein verlet, is een vorm van betaalde afwezigheid waarop werknemers recht hebben bij het overlijden van een naaste.

Het mag niet worden verward met verlof om dwingende redenen. Dat verlof is bedoeld voor onvoorziene situaties waarin de werknemer dringend moet ingrijpen, bijvoorbeeld bij een hospitalisatie of ernstige materiële schade.

De huidige regeling

Alle werknemers kunnen aanspraak maken op rouwverlof, ongeacht of ze voltijds of deeltijds werken en of ze een contract van bepaalde of onbepaalde duur hebben.

Het aantal verlofdagen hangt af van de familieband met de overledene:

• Partner of kind: 10 dagen. Drie dagen worden opgenomen tussen het overlijden en de begrafenis. De overige zeven dagen kunnen binnen het jaar na het overlijden worden opgenomen.

• Ouder, schoonouder of stiefouder: 3 dagen tussen het overlijden en de begrafenis.

• Broer, zus, schoonbroer, schoonzus, (over)grootouder, (achter)kleinkind, schoonzoon of schoondochter die bij de werknemer inwoont: 2 dagen tussen het overlijden en de begrafenis.

• Dezelfde familieleden die niet bij de werknemer inwonen: 1 dag op de dag van de begrafenis.

• Pleegkind in het kader van kortdurende pleegzorg: 1 dag op de dag van de begrafenis.

In principe kan rouwverlof pas vanaf het overlijden worden opgenomen. De werkgever en werknemer kunnen hierover wel andere afspraken maken.

Wat verandert er bij een geplande euthanasie?

Een wetsvoorstel wil het mogelijk maken om rouwverlof al vóór het overlijden op te nemen wanneer een euthanasie gepland is.

Zo krijgt de werknemer de kans om een naaste tijdens de laatste levensfase bij te staan, aanwezig te zijn bij de euthanasie en de nodige praktische en administratieve zaken te regelen.

De regeling verandert niets aan het aantal verlofdagen. De voorgestelde wijziging maakt vooral de periode waarin het verlof kan worden opgenomen flexibeler.

De voorgestelde regeling voorziet in de volgende mogelijkheden:

• Partner of kind: 10 dagen, op te nemen vanaf de vastlegging van de euthanasiedatum tot één jaar na die datum.

• Ouder, schoonouder of stiefouder: 3 dagen, op te nemen vanaf de vastlegging van de euthanasiedatum tot de dag van de uitvaart.

• Bepaalde andere familieleden die bij de werknemer inwonen: 2 dagen. Het gaat onder meer om een broer, zus, (over)grootouder, (achter)kleinkind, schoonbroer, schoonzus, schoonzoon of schoondochter.

Gunstigere afspraken in een sectorale cao of ondernemings-cao blijven behouden.

Behoud van loon

Tijdens het rouwverlof behoudt de werknemer het normale loon, op voorwaarde dat aan de toepasselijke voorwaarden is voldaan. Daarbij is het onder meer belangrijk dat:

• de werkgever vooraf of zo snel mogelijk op de hoogte wordt gebracht;

• het verlof wordt gebruikt voor het doel waarvoor het is toegekend;

• de afwezigheid leidt tot loonverlies.

Wat is palliatief verlof?

Palliatief verlof biedt werknemers de mogelijkheid om een ongeneeslijk zieke persoon in de terminale levensfase bij te staan. De werknemer kan ondersteuning bieden op medisch, sociaal, administratief of psychologisch vlak. Een familieband met de patiënt is hiervoor niet vereist.

Afhankelijk van de toepasselijke voorwaarden kan de werknemer de arbeid volledig onderbreken of de prestaties verminderen tot een halftijdse betrekking of met een vijfde. Het recht op palliatief verlof bedraagt maximaal drie maanden per patiënt.

De huidige regeling

Momenteel wordt palliatief verlof telkens voor één maand aangevraagd. De werknemer kan het verlof maximaal twee keer verlengen, waardoor de totale duur maximaal drie maanden bedraagt.

Voor de aanvraag moet de werknemer een attest van de behandelende arts aan de werkgever bezorgen. Daaruit moet blijken dat de werknemer bereid is palliatieve zorg te verlenen. De identiteit van de patiënt wordt niet vermeld.

Tijdens het verlof betaalt de werkgever geen loon voor de niet-gewerkte prestaties. De werknemer kan onder de geldende voorwaarden wel aanspraak maken op een forfaitaire onderbrekingsuitkering van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Het bedrag hangt onder meer af van de opnamevorm en de persoonlijke situatie.

Wat verandert er?

De nieuwe regeling wil het mogelijk maken om palliatief verlof per week in plaats van per maand op te nemen.

Dat biedt werknemers meer flexibiliteit om hun werk te combineren met de zorg voor een palliatieve patiënt. Ze kunnen hun afwezigheid beter afstemmen op de concrete zorgbehoeften en hun persoonlijke situatie.

De maximale duur blijft ongewijzigd: het palliatief verlof bedraagt maximaal drie maanden per patiënt. Ook de mogelijkheid om de arbeid volledig of gedeeltelijk te onderbreken, blijft behouden.

Op vandaag is het nog niet duidelijk wanneer de nieuwe regelgeving in werking zal treden.

Het huidig wetsvoorstel moet nog worden omgezet in definitieve wetgeving en zal in werking treden op de tiende dag na de bekendmaking van de wet in het Belgisch Staatsblad.

Tot dan blijven de bestaande regelingen en modaliteiten van toepassing.

Bron: Wetsvoorstel tot flexibilisering van de periode van rouwverlof in geval van geplande euthanasie en van de periode van palliatief verlof, DOC 56 1338/006 en DOC 56 1338/010.