Modernisering van de regels rond nachtarbeid

Vandaag is nachtarbeid in principe verboden. Er is sprake van nachtarbeid wanneer werknemers werken tussen 20.00 uur en 06.00 uur. Dit is enkel toegestaan als de onderneming onder één van de wettelijke uitzonderingen valt.

Het wetsontwerp schaft dit algemene verbod af. Daardoor:

• wordt de uitgebreide lijst met uitzonderingen overbodig en geschrapt;

• verdwijnt onder meer het verbod om bouwwerken uit te voeren na 19.00 uur;

• wordt nachtarbeid in principe algemeen mogelijk.

Werkgevers moeten wel nog steeds de correcte invoeringsprocedure volgen.

De standaardperiode van nachtarbeid blijft 20.00 uur tot 06.00 uur, behalve voor de distributiesector en aanverwante sectoren.

Nieuwe definitie van nachtarbeid: 23.00 – 06.00 uur

Voor de distributiesector, aanverwante sectoren en e-commerce wordt nachtarbeid voortaan gedefinieerd als arbeid tussen 23.00 uur en 06.00 uur.

Deze aanpassing moet Belgische ondernemingen beter positioneren tegenover hun buurlanden.

Ondernemingen uit de privésector die cumulatief aan de volgende 2 voorwaarden voldoen:

Behoren tot één van de volgende paritaire comites :

• 100: Aanvullend paritaire comité voor de werklieden

• 119: Handel in voedingswaren

• 125.03: Houthandel

• 127: Handel in brandstoffen

• 140.03: Wegvervoer en de logistiek voor rekening van derden

• 149.01: Elektriciens: installatie en distributie

• 149.04: Metaalhandel

• 200: Aanvullend paritaire comité voor de bedienden

• 201:  Zelfstandige kleinhandel

• 202: Bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren

• 202.01: Middelgrote levensmiddelenbedrijven

• 226:  Bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de logistiek

• 311: Grote kleinhandelszaken

• 312: Warenhuizen

Én oefenen één van de volgende activiteiten uit:

• detailhandel (geheel of gedeeltelijk online),

• groothandel,

• logistieke activiteiten voor rekening van derden

• elektronische handel.

Belangrijke nuance

Bij detailhandel gaat het om winkels die (gedeeltelijk) online verkopen aan particulieren. Een louter fysieke winkel zonder online verkoop valt dus buiten deze definitie.

Uitzondering: krantenwinkels, nachtwinkels en winkels in tankstations hoeven niet online actief te zijn om onder de regeling te vallen.

Bestaande werknemers (vóór 1 april 2026)

Werknemers die al vóór 1 april 2026 nachtarbeid verrichten in een onderneming binnen deze sectoren behouden hun koopkracht:

• Bestaande premies en voordelen blijven gelden voor prestaties tussen 20.00 en 06.00 uur.

• Aanpassingen zijn enkel mogelijk via een collectief akkoord.

• Dit kan enkel wanneer de onderneming zich in economische moeilijkheden bevindt.

• Het paritair comité brengt hierover een aanbeveling uit.

Ook werknemers of uitzendkrachten die tussen 1 april 2025 en 31 maart 2026 bij dezelfde werkgever actief waren, worden als bestaande werknemers beschouwd.

Voor werknemers die starten vanaf 1 april 2026:

• zijn bestaande premies enkel nog verschuldigd voor prestaties tussen 23.00 en 06.00 uur;

• sectoren of werkgevers kunnen hiervan afwijken, op voorwaarde dat de afwijking ingaat na 1 april 2026;

• het premiebedrag moet minstens gelijk zijn aan de premie voorzien in cao nr. 49.

Algemeen systeem (20.00 – 06.00 uur)

Nachttarief kan ingevoerd worden via de normale procedure tot wijziging van het arbeidsreglement.

Bij een blokkering in de verzoeningsprocedure komt een nieuwe mogelijkheid:

• de bevoegde ambtenaar kan de wettigheid van het arbeidsreglement bevestigen;

• daarna kan het arbeidsreglement met nachtroosters alsnog in werking treden.

In alle sectoren kan dit via:

• wijziging van het arbeidsreglement, of

• een cao gesloten met alle in de onderneming vertegenwoordigde vakorganisaties.

Vooraf geldt een raadplegingsprocedure.

Hier wordt de invoering nog eenvoudiger. Dit kan via:

• een gewone cao met één representatieve vakorganisatie, of

• een aanpassing van het arbeidsreglement (met dezelfde versoepeling bij blokkering).

Voor logistieke en ondersteunende diensten verbonden aan e-commerce blijft het mogelijk om nachtarbeid in te voeren via een gewone cao met één representatieve vakorganisatie.

Ondernemingen met nachtarbeid kunnen onder voorwaarden genieten van een vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing.

Voorwaarden zijn onder meer:

• prestaties tussen 20.00 en 06.00 uur;

• minstens één derde van de maandelijkse arbeidstijd in dat tijdvak;

• een nachtpremie die:

  • is vastgelegd in een cao, arbeidsreglement of arbeidsovereenkomst, én

  • het uurloon met minstens 12% verhoogt.

Het is momenteel nog onduidelijk welke impact de nieuwe definitie van nachtarbeid zal hebben op deze fiscale vrijstelling.

Wij volgen de nieuwe reglementering voor jullie verder op.

Voor de formaliteiten voor de invoering van één van bovenstaande systemen kunnen jullie terecht bij onze juridische dienst  via juridischedienst.payroll@daenens.be.

Bronnen:

1. Wetsontwerp diverse arbeidsbepalingen, KAMER, 2025-2026, 3 februari 2026, nr. 56- 1324/001

2. Wetsontwerp houdende wijzigingen met betrekking tot de regeling van de vrijwillige overuren en van het Sociaal Strafwetboek, KAMER 2025-2026, 3 februari 2026, nr. 56-1333/001