Inkomensgarantie-uitkering voor onvrijwillig deeltijdse werknemers: formaliteiten en nieuwigheden

De inkomensgarantie-uitkering is een uitkering van de RVA voor werknemers die onvrijwillig deeltijds werken. Ze heeft als doel het inkomensverlies te beperken wanneer een voltijdse betrekking niet onmiddellijk beschikbaar is.

De werknemer kan enkel een inkomensgarantie-uitkering ontvangen als hij vooraf heeft aangegeven bereid te zijn meer uren te werken zodra die mogelijkheid zich binnen jullie onderneming voordoet. Een model van deze aanvraag vinden jullie terug op onze website.

Toepassingsgebied

De regeling waarbij deeltijdse werknemers voorrang kunnen opeisen voor een andere vacante betrekking bij hun werkgever is van toepassing op werknemers die verbonden zijn door een deeltijdse arbeidsovereenkomst.

Bepaalde categorieën werknemers zijn echter uitgesloten van deze regeling. Zo zijn de voorrangsregels bijvoorbeeld niet van toepassing op dienstenchequewerknemers, gelegenheidswerknemers en uitzendkrachten.

Verplichtingen van de werkgever

Vanaf het ogenblik waarop jullie de aanvraag van de werknemer ontvangen, zijn jullie verplicht hem schriftelijk op de hoogte te brengen van elke vacante betrekking die:

• overeenstemt met de functie die hij uitoefent;

• aansluit bij zijn kwalificaties;

• leidt tot een verhoging van zijn arbeidsregeling gedurende een ononderbroken periode van minstens één maand of voor onbepaalde duur;

• wordt gerealiseerd via een wijziging van de bestaande arbeidsovereenkomst of door de vervanging ervan door een nieuwe overeenkomst.

Deze kennisgeving moet gebeuren binnen één maand, te rekenen vanaf de dag die volgt op de dag waarop de betrekking vacant wordt. Ze kan gebeuren:

• via een aangetekende brief;

• door de overhandiging van een schriftelijk document waarvan de werknemer een duplicaat voor ontvangst ondertekent;

• elektronisch, op voorwaarde dat de werknemer de ontvangst van het bericht bevestigt.

Een model van deze kennisgeving vinden jullie terug op onze website.

De kennisgeving moet minstens de volgende gegevens bevatten:

• de termijn waarbinnen de werknemer moet reageren (minstens één week en maximaal één maand);

• een beknopte omschrijving van de functie;

• de duur van de overeenkomst;

• het arbeidsvolume en het werkrooster;

• de plaats van tewerkstelling.

Jullie moeten een afschrift van deze kennisgeving gedurende zeven jaar bewaren, zowel in papieren als in elektronische vorm.

Om de inkomensgarantie-uitkering te kunnen ontvangen, wordt maandelijks een elektronische C131 doorgestuurd naar de RVA.

Een werkgever die nalaat een deeltijdse werknemer met behoud van rechten, die een inkomensgarantie-uitkering geniet en van wie de arbeidsovereenkomst werd afgesloten vanaf 1 januari 2018, op de hoogte te brengen van vacante betrekkingen of deze niet bij voorrang toekent, terwijl de werknemer hiervoor een aanvraag heeft ingediend, is een responsabiliseringsbijdrage verschuldigd.

Wanneer een deeltijdse werknemer die werkloosheidsuitkeringen ontvangt voor de niet-gewerkte uren een aangeboden betrekking weigert, moeten jullie bovendien het werkloosheidsbureau van de RVA hiervan op de hoogte brengen.

Strengere regels vanaf 1 maart 2026

De werkloosheidsreglementering werd op 1 maart 2026 gewijzigd. Sindsdien gelden strengere regels voor deeltijdse werknemers die een aanvullende werkloosheidsuitkering ontvangen.

De inkomensgarantie-uitkering wordt berekend door het nettoloon uit de deeltijdse tewerkstelling af te trekken van de werkloosheidsuitkering waarop de werknemer recht zou hebben bij volledige werkloosheid (de referentie-uitkering). Die referentie-uitkering wordt verhoogd met een forfaitaire toeslag per gepresteerd uur boven één derde van een voltijdse tewerkstelling.

Werknemers met een hoger loon zullen daardoor in bepaalde gevallen geen inkomensgarantie-uitkering meer ontvangen.

Einde van de voordelige berekeningsmethode

Vóór 1 maart 2026 bestond in bepaalde situaties een gunstigere berekeningswijze. Daarbij werd uitgegaan van een hogere fictieve referentie-uitkering, bijvoorbeeld voor werknemers met gezinslast die enkel nog recht hadden op een forfaitaire minimale werkloosheidsuitkering.

Deze regeling geldt niet langer voor werknemers die vanaf 1 maart 2026 in dienst treden.

Voor werknemers die op die datum al een inkomensgarantie-uitkering ontvingen, blijft de oude berekeningswijze gelden tot 30 juni 2026. Vanaf 1 juli 2026 zullen sommige werknemers daardoor geen inkomensgarantie-uitkering meer ontvangen of een lager bedrag krijgen.

Beperking in de tijd

De algemene beperking van werkloosheidsuitkeringen tot maximaal 24 maanden geldt niet voor deeltijdse werknemers met behoud van rechten, op voorwaarde dat hun tewerkstelling ononderbroken blijft én minstens halftijds is.

In dat geval kan de werknemer de inkomensgarantie-uitkering blijven ontvangen zolang de tewerkstelling voortduurt.

Is de tewerkstelling minder dan halftijds of wordt ze onderbroken, dan vervalt het recht op de inkomensgarantie-uitkering na 24 maanden.

Verlaging van de minimale wekelijkse arbeidsduur

Vanaf 1 juni 2026 werd de minimale wekelijkse arbeidsduur verlaagd tot één tiende van een voltijdse betrekking.

Daardoor kan vanaf die datum een inkomensgarantie-uitkering worden aangevraagd vanaf een tewerkstelling van minstens 1/10 van een voltijdse betrekking.

Tot en met 31 mei 2026 moest de deeltijdse tewerkstelling minstens één derde van een voltijdse betrekking bedragen (minimaal 12 uur per week) en mocht ze maximaal vier vijfde van een voltijdse arbeidsduur bedragen.

Bron: Website RVA