Drastische veranderingen voor de individuele beroepsopleiding (IBO)

De Individuele Beroepsopleiding (IBO) is een Vlaamse opleidingsmaatregel waardoor werkgevers een niet-werkende werkzoekende kunnen aanwerven en tegelijk kunnen opleiden met bemiddeling van de VDAB. 

De opleiding duurt minimaal 4 en maximaal 26 weken en is minstens halftijds, met een minimum van 17,5u per week.

Na een succesvolle afronding van het traject ben je als werkgever verplicht de cursist een volwaardige arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur aan te bieden. Een contract van bepaalde duur is ook mogelijk op voorwaarde dat de werkgever aantoont aan de VDAB dat die keuze overeenstemt met het aanwervingsbeleid. De arbeidsovereenkomst kan pas een einde nemen na een periode die  minstens gelijk is aan de duur van de IBO.

Tot en met 31 december 2025 betaalde de werkgever een forfaitair bedrag aan de VDAB. De VDAB stortte vervolgens een IBO-premie aan de cursist. Deze premie werd berekend op basis van het gewaarborgd gemiddeld minimummaandinkomen (GGMMI) en kwam boven op de werkloosheidsuitkering die de cursist reeds ontving.

Net als vroeger moet er een DIONA-aangifte te gebeuren bij het opstarten van een IBO-werknemer.

1.       Rechtstreeks uitbetaling van de IBO premie door de werkgever

De werkgever zal de IBO-premie voortaan rechtstreeks uitbetalen aan de cursist.

Daarnaast neemt de werkgever ook de verplaatsingskosten van de cursist voor zijn rekening. Voor de verplaatsingskosten wordt gekeken naar dezelfde voorwaarden die voor de werknemers gelden (volgens geldende cao’s binnen het paritair comité of binnen de onderneming).

2.       Nieuwe berekeningswijze van de IBO-premie

De IBO-premie wordt berekend aan de hand van een nieuwe rekensleutel, gebaseerd op het brutoloon na aanwerving voor een gelijkaardige functie binnen de sector. 

Hierdoor sluit de premie nauwer aan bij de gangbare sectorlonen en kan het bedrag verschillen naargelang de sector.

De werkgever bepaalt, in overleg met de VDAB, welk percentage wordt toegepast: 70 %, 80 %, 90 % of 100 %. Dit percentage weerspiegelt de opleidingsbehoeften van de cursist. Dat percentage wordt opgenomen in het IBO-contract en blijft ongewijzigd tijdens de IBO.

De IBO-premie wordt berekend volgens de volgende formule:

“(brutoloon na aanwerving – werknemersbijdrage RSZ) – vervangingsinkomen*) × percentage – bedrijfsvoorheffing”

*Onder het vervangingsinkomen wordt verstaan hetzij het maandbedrag vervangingsinkomen hetzij het dagbedrag vervangingskomen x 26”.

Basisbedrag door VDAB

De berekening van het basisbedrag van de IBO-premie zal wel nog gebeuren door de VDAB, en dit  op basis van een voltijdse maand. Veranderingen in het vervangingsinkomen van de cursist kunnen leiden tot een aanpassing van de premie.

Dit basisbedrag zal op de 1ste dag van de maand meegeven worden aan de werkgever. 

Effectieve bedrag

Dit basisbedrag moet door de werkgever herleid worden op basis van de werkelijke prestaties.

Dit zal bijvoorbeeld het geval zijn bij een deeltijdse tewerkstelling, maar ook in geval van afwezigheden die niet gelijkgesteld worden met effectieve prestaties. 

Welke dagen geven recht op de IBO-premie? 

• De dagen waarop effectieve prestaties geleverd worden;

• Wettelijke feestdagen die binnen de IBO-periode vallen;

• De eerste 30 dagen van arbeidsongeschiktheid omwille van een arbeidsongeval of indien het einde van de IBO tijdens deze 30 dagen valt, tot het einde van de IBO. 

Alle andere dagen zorgen ervoor dat er geen voltijdse IBO-premie zal toegekend worden. 

Bijkomende verplichtingen

De IBO-werkgever houdt bedrijfsvoorheffing in op de IBO-premie.

De IBO premie dient door de werkgever betaald te worden aan de IBO-cursist uiterlijk op de 7de dag van de maand die volgt op de prestatiemaand. Deze betaling gebeurt maandelijks via een bankoverschrijving.

 Tot eind 2025 kon de werkgever de IBO-overeenkomst enkel voortijdig beëindigen, zonder hierbij enige vergoeding verschuldigd te zijn aan de cursist, als hij over een geldige reden beschikte én mits voorafgaandelijk akkoord van de VDAB.

Voortaan is er een uitgebreider wetgevend kader voorzien voor een voortijdige beëindiging van de IBO.

Tot 14 dagen na de start van de IBO

Als blijkt dat een IBO niet passend is, kunnen alle partijen tot 14 dagen na de start van de IBO schriftelijk en gemotiveerd de vraag stellen om voortijdig te beëindigen zonder nadelige gevolgen. De VDAB moet wel akkoord gaan.

Na 14 dagen na de start van de IBO

Na de eerste 14 dagen kan één van de partijen ook nog een schriftelijke en gemotiveerde vraag tot beëindiging aan de VDAB bezorgen. Vanaf de ontvangst van de melding heeft de VDAB 3 werkdagen om te bemiddelen om een voortijdige beëindiging te voorkomen.

De vraag tot voortijdige beëindiging moet minstens 14 dagen vóór de einddatum van de IBO aan de VDAB worden bezorgd.

Zonder overleg of akkoord tijdens de IBO-overeenkomst

Als de IBO-werkgever de IBO-overeenkomst voortijdig beëindigt zonder overleg met de VDAB, als de VDAB niet akkoord gaat met een voortijdige beëindiging of als de IBO-overeenkomst beëindigd wordt door een foutieve houding van de IBO-werkgever, is de IBO-werkgever de cursist een schadevergoeding verschuldigd.

Deze schadevergoeding stemt overeen met de som van alle IBO-premies voor het resterende gedeelte van de opleiding en het verschuldigd fictief loon van de IBO-werkgever voor de periode die overeenstemt met de duur van de opleidingen, inclusief onderbrekingen en verlengingen. Voor de berekening hiervan wordt uitgegaan van een verderzetting van de IBO-premie zoals die gold op de dag waarop de IBO beëindigd werd.

Niet-naleving tewerkstellingsverbintenis

Net zoals voorheen is de werkgever, die de tewerkstellingsverbintenis niet naleeft, een schadevergoeding verschuldigd die gelijk is aan het verschuldigd fictief loon dat de IBO-werkgever verschuldigd is voor de tewerkstelling gedurende een periode die overeenstemt met de periode van de opleidingen, inclusief onderbrekingen en verlengingen.

Deze schadevergoeding geldt onverminderd de wettelijke en conventionele bepalingen over de arbeidsovereenkomsten.

Voortaan kan de IBO-plus enkel worden verstrekt aan:

• de niet-werkende werkzoekenden met een arbeidsbeperking of een indicatie van een arbeidsbeperking;

• de personen ten laste van het RIZIV die actieve stappen naar tewerkstelling zetten;

• de gedetineerde of niet werkende werkzoekenden die beperkte detentie of elektronisch toezicht hebben en niet-werkende werkzoekenden tijdens een periode van voorlopige of voorwaardelijke invrijheidsstelling.

De IBO-plus-premie wordt, in tegenstelling tot de gewone IBO-premie, nog steeds betaald door de VDAB.

Het percentage in de formule die dat gehanteerd wordt voor de berekening van de premie bedraagt voor een IBO-plus steeds 70%.

Jullie kunnen beroep doen op Daenens Payroll Services voor het vervullen van de nieuwe verplichtingen die voorzien zijn bij het aanwerven van IBO’ers vanaf 1 januari 2026.

Om de maandelijkse loonsverwerking, de correcte inhouding en doorstorting van de bedrijfsvoorheffing en de uitbetaling van de IBO-premie te kunnen garanderen werden de nieuwe berekeningsregels geïntegreerd in onze software.

Indien jullie beroep wensen te doen op deze nieuwe dienstverlening, verzoeken wij jullie om het IBO-contract, het uurrooster en de werknemersgegevens zo snel mogelijk te bezorgen aan jullie dossierbeheerder.

Indien wij ook de Dimona-verplichtingen moeten vervullen, vragen wij jullie met aandrang om ons minstens 2 werkdagen voorafgaand aan de aanvang van het IBO-contract, voornoemde gegevens te bezorgen.

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2025 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juni 2009 houdende de organisatie van de arbeidsbemiddeling en de beroepsopleiding, wat betreft de hervorming van de IBO, BS 12 januari 2026.